راستش رو بخوای، وقتی پای بیماریهای قلبی وسط میاد، همهچی استرسزا میشه. مخصوصاً وقتی قراره توی خونه از کسی که عاشقشیم مراقبت کنیم. طبیعی هم هست که ندونیم از کجا باید شروع کنیم یا دقیقاً چه کارهایی لازمه.
شاید شما هم الان درگیر همین ماجرا باشید؛ مراقبت از پدر، مادر یا همسری با ناراحتی قلبی که کلی سؤال براتون داره:
«چی بپزم که براش ضرر نداشته باشه؟»
«داروها رو سر ساعت بدم یا میتونم کمی عقب جلو کنم؟»
«خدایی نکرده اگه یههو تپش قلب گرفت یا حالش بد شد، باید چیکار کنم؟»
جالبه بدونید بیشتر بیماران قلبی خودشون ترجیح میدن به جای بیمارستان، توی خونه و کنار خانوادهشون بمونن. پس نقش شما توی این شرایط خیلی مهم میشه. یاد گرفتن چند تا نکته ساده مثل کنترل فشار خون و ضربان قلب، درست دادن داروها و بلد بودن کمکهای اولیه قلبی (CPR) میتونه جون عزیزتون رو نجات بده.
ما اینجا قراره قدم به قدم با هم جلو بریم و یاد بگیریم چطور میتونید بهترین مراقبت از بیمار قلبی در منزل رو داشته باشید. البته اگر حس کردید شرایط سختتر از اونه که تنهایی از پسش بربیاید، همیشه میتونید روی کمک تیمهای تخصصی مثل پرستاران حرفهای مهدشفا حساب کنید؛ جایی که خدمات پرستاری ، درمان در منزل و حتی مراقبت ویژه قلبی رو هم در اختیارتون میگذاره تا خیالتون راحتتر بشه.
راهنمای مطالعه
چرا مراقبت از بیمار قلبی در خانه اهمیت داره؟
وقتی یکی از عزیزانمون دچار بیماری قلبی میشه، همه خانواده درگیر نگرانی و استرس میشن. رفتوآمدهای مداوم به بیمارستان، هزینههای درمانی بالا و ترس از وخیم شدن حال بیمار فشار زیادی وارد میکنه. مراقبت در خانه راهی هست که هم کیفیت زندگی بیمار رو بالا میبره، هم آرامش بیشتری برای خانواده ایجاد میکنه.
پرستار خانگی نهتنها دارو میده، بلکه یک همراه آگاه و متخصصه که به بیمار و خانواده آموزش میده چطور از پس شرایط خاص قلبی بر بیان.
مزایای اصلی مراقبت قلبی در خانه
🔴 کاهش استرس و اضطراب
محیط خانه برای بیمار آشناست. نبودن صدای دستگاهها و شلوغی بیمارستان باعث آرامش روانی میشه. آرامش مستقیم روی فشار خون و ضربان قلب تأثیر مثبت داره.
🟢 پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی
بیماران قلبی معمولاً سیستم ایمنی ضعیفتری دارن. مراقبت در خانه خطر ابتلا به عفونت رو به حداقل میرسونه.
🔵 نظم در دارو و تغذیه
پرستار مطمئن میشه که داروها دقیق و سر وقت مصرف میشن. همینطور رژیم غذایی کنترل میشه: مصرف نمک کاهش پیدا میکنه، میزان مایعات متناسب میشه و غذاهای مفید برای قلب جایگزین میشن.
🟡 فعالیت بدنی مناسب و کنترلشده
پرستار برنامه پیادهروی سبک یا حرکات ساده توانبخشی رو تنظیم میکنه تا بدن بیمار قویتر بشه بدون اینکه به قلب فشار بیاد.
🟣 آموزش خانواده
خیلی وقتها خانواده نمیدونن علائم هشداردهنده رو چطور تشخیص بدن. پرستار یاد میده:
اگه پاها ناگهانی ورم کرد، یعنی قلب داره سخت کار میکنه.
اگه تنگی نفس زیاد شد، باید سریع اقدام بشه.
اگه درد قفسه سینه طولانی شد، تماس فوری با اورژانس لازمه.
چه بیمارانی بیشترین سود رو از مراقبت خانگی میبرن؟
🟢 کسانی که تازه بعد از سکته قلبی مرخص شدن و بدن ضعیفی دارن.
🟠 بیماران مبتلا به نارسایی قلبی که ورم پا یا تنگی نفس دارن.
🔴 سالمندانی که رفتوآمد برای معاینه براشون سخته.
🔵 بیمارانی که عمل قلب باز یا آنژیوگرافی انجام دادن و باید دوره نقاهت رو با دقت بگذرونن.
🟡 افرادی با چند بیماری زمینهای مثل دیابت و فشار خون که کنترلشون پیچیدهتره.
مراقب “نفسنفس زدن” عزیزتان باشید، نه فقط ضربان قلبش
خیلیها فکر میکنند اگر نبض بیمار قلبی منظم باشد، یعنی همهچیز تحت کنترل است؛ اما طبق توضیح Mayo Clinic، تنگی نفس ناگهانی یا بیدلیل – حتی موقع استراحت – یکی از مهمترین علامتهایی است که باید در منزل جدی گرفته شود. اگر دیدید بیمار موقع بالا رفتن از چند پله ساده زود خسته میشود یا رنگ لبهایش کبود شد، سریع وضعیت تنفسیاش را بررسی کنید و در صورت نیاز با پزشک تماس بگیرید
پرستار خانگی دقیقاً چه کارهایی انجام میده؟
👩⚕️ حضور پرستار یعنی همه چیز تحت کنترل:
✅ اندازهگیری فشار خون، ضربان قلب و اکسیژن خون روزانه
✅ کنترل علائم هشدار مثل ورم پا، خستگی شدید یا تنگی نفس
✅ تنظیم برنامه غذایی کمنمک و مناسب قلب
✅ آموزش خانواده برای واکنش سریع در شرایط اورژانسی
✅ کمک به توانبخشی با حرکات ساده و ایمن
✅ پشتیبانی روحی و روانی از بیمار برای جلوگیری از افسردگی و ناامیدی
- و ده ها وظیفه حیاتی و مهم دیگه
تفاوتی که خانوادهها حس میکنن
🌟 پرستار تغییرات کوچک رو زود میفهمه و اقدام میکنه → قبل از اینکه شرایط بحرانی بشه.
🌟 برنامهریزی منظم باعث میشه هیچ دارویی فراموش نشه و روند درمان سریعتر پیش بره.
🌟 بیمار احساس تنهایی نمیکنه → همین باعث تقویت روحیه و بهبود حال عمومی میشه.
🌟 خانواده خیالشون راحت میشه → انگار همیشه یک متخصص قلب در خانه حاضر هست.
مراقبت خانگی برای بیماران قلبی فقط راحتی نیست، یک راهکار علمی و کاربردی برای پیشگیری از بستری دوباره، کاهش استرس خانواده و افزایش کیفیت زندگی بیمار محسوب میشه.
📩 اگه دوست دارید یک پرستار حرفهای و دلسوز بهصورت روزانه یا ساعتی کنار عزیزتون باشه، همین الان با مهدشفا تماس بگیرید تا شرایط بیمار بررسی بشه و یک برنامه مراقبتی اختصاصی طراحی کنیم.
مراقبتهای ویژه ICU و CCU در منزل | خدمات تخصصی مهدشفا
آرامش بیمار در منزل با مراقبتهای حرفهای مهدشفا! تیم متخصص ما با تجهیزات پیشرفته ICU و CCU، خدمات مراقبتهای ویژه را در منزل شما در تهران و کرج ارائه میدهد. همین حالا برای مشاوره و رزرو 09128505893 تماس بگیرید!
نکات طلایی مراقبت روزانه از بیماران قلبی در منزل
مراقبت از بیمار قلبی در خانه فقط به خوردن دارو در ساعت مشخص خلاصه نمیشه. قلب بیمار مثل یک موتور حساسه که باید با برنامهریزی دقیق، تغذیه درست، تحرک کافی و کنترل منظم علائم ازش مراقبت کرد. ریزهکاریهای روزمرهای وجود داره که اگر رعایت بشن، احتمال برگشت علائم، خستگی یا حملات ناگهانی قلبی به حداقل میرسه.
در ادامه بلاگ مهدشفا ، مهمترین اصول مراقبت روزانه رو مرحله به مرحله مرور میکنیم:
🟢 فعالیتهای سبک و ورزشهای مجاز برای بیماران قلبی
خیلی از خانوادهها فکر میکنن بیمار قلبی باید کاملاً استراحت کنه و حتی از جای خودش تکون نخوره، اما واقعیت اینه که بیتحرکی در درازمدت برای قلب خطرناکتر از فعالیت سبک و کنترلشدهست.
بهترین تمرینها برای بیماران قلبی در خانه:
🚶♂️ پیادهروی آرام در حیاط یا راهرو (۱۰ تا ۲۰ دقیقه روزانه، بسته به توان بیمار)
🪑 نشستن و بلند شدن از صندلی بهآرامی برای تقویت پاها و افزایش گردش خون
🤸♀️ کششهای ملایم دست، پا و شانه برای جلوگیری از خشکی عضلات
🌬️ تمرین تنفس عمیق: دم از بینی، بازدم آرام از دهان → کمک به اکسیژنرسانی بهتر به قلب
🔔 اگر هنگام ورزش بیمار دچار سرگیجه، عرق سرد، تنگی نفس یا درد قفسه سینه شد، باید سریعاً فعالیت رو متوقف کنید و به پزشک اطلاع بدید.
💡 بهتره زمان و نوع ورزش طبق توصیه پزشک یا زیر نظر پرستار تنظیم بشه. ورزش سبک و منظم علاوه بر تقویت قلب، باعث بهبود روحیه، کاهش اضطراب و خواب بهتر بیمار میشه.
🔴 مراقبتهای حیاتی بعد از سکته قلبی یا عمل جراحی قلب
دوران نقاهت بعد از سکته یا عمل قلب باز یکی از حساسترین مراحل درمانه. توی این دوره هر تصمیم درست یا اشتباه میتونه سرنوشت بهبودی بیمار رو تغییر بده. خانوادهها باید مثل یک تیم مراقبتی عمل کنن؛ یعنی هم دارو و تغذیه رو جدی بگیرن، هم روحیه و ایمنی بیمار رو.
در منزل رعایت این موارد ضروریه:
⏱ کنترل فشار خون و ضربان قلب
حداقل روزی ۱–۲ بار فشار و نبض گرفته بشه.
نتایج در یک دفترچه ثبت بشه تا در مراجعه بعدی به پزشک گزارش کامل داشته باشید.
اگر فشار ناگهان خیلی بالا یا خیلی پایین شد، سریعاً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
🩹 مراقبت دقیق از زخم یا بخیه جراحی
زخم باید خشک و تمیز بمونه.
هر روز پانسمان چک بشه، ولی فقط در صورت توصیه پزشک تعویض بشه.
قرمزی، تورم، بوی بد یا ترشح چرکی نشونه عفونته → مراجعه فوری لازمه.
لباسهای بیمار نرم باشن و روی بخیه فشار نیارن.
💊 مصرف منظم داروها
داروها مخصوصاً رقیقکننده خون، داروهای ضد فشارخون و داروهای تنظیم ضربان باید طبق نسخه و در ساعت مشخص مصرف بشن.
استفاده از جعبههای دارو یا آلارم گوشی کمک میکنه هیچ دوزی فراموش نشه.
هرگز دارو رو خودسرانه قطع یا تغییر ندهید؛ حتی اگر بیمار حالش خوب شد.
🍲 رژیم غذایی قلبی و سبک
وعدههای غذایی کمنمک، کمچرب و سرشار از فیبر باشن.
غذاها بهصورت چند وعده کوچک در طول روز تقسیم بشن تا فشار روی قلب و معده کمتر بشه.
از مصرف غذاهای سرخکردنی، نوشابه، فستفود و خوراکیهای خیلی شور پرهیز بشه.
میوه، سبزیجات بخارپز و ماهی بخشی ثابت از رژیم غذایی باشن.
🚫 محدودیت فعالیتهای سنگین
بیمار نباید اجسام بالای ۲–۳ کیلو رو بلند کنه.
از بالا رفتن از پلهها یا خم شدن ناگهانی پرهیز کنه.
فعالیتهای روزمره باید با آرامش انجام بشن؛ هرگونه عجله یا فشار میتونه به قلب آسیب بزنه.
🛌 استراحت و خواب کافی
خواب شبانه منظم (۷–۸ ساعت) برای بازسازی بدن ضروریه.
یک چُرت کوتاه بعدازظهر (۲۰–۳۰ دقیقه) میتونه انرژی بیمار رو برگردونه.
محیط خواب باید آرام، بدون نور زیاد و صدای مزاحم باشه.
💡 نکته تکمیلی برای خانوادهها
بیمار بعد از سکته یا جراحی معمولاً دچار اضطراب یا افسردگی میشه. همراهی و گفتوگوهای مثبت خانواده، شنیدن موسیقی ملایم یا قرآن و بودن در جمع خانوادگی به بهبود روحیه کمک زیادی میکنه.
همیشه شماره اورژانس و پزشک معالج رو دم دست داشته باشید.
مصرف دارو بازی با ساعت نیست، بازی با جان است
در خانه معمولاً آنقدر کار و شلوغی هست که ساعتخوردن قرصها یادمان میرود. AHA هشدار میدهد که بیماران قلبی نباید حتی یک دوز از داروهای مربوط به فشارخون، رقیقکننده خون یا مدیریت کلسترول را عقب بیندازند؛ چون همین یک بار جا انداختن گاهی باعث لخته یا سکته دوباره میشود. پیشنهاد ساده برای مادران و همسران پرمشغله: از “جعبههای دارویی هفتگی” کنار تخت استفاده کنید
وقتی بیمار قلبی تنها در خانه است، چه خطراتی وجود دارد؟
تنها بودن بیمار قلبی در خانه یعنی خطرات پنهان و بیصدا. حتی اگر حال بیمار پایدار باشه، اتفاقات ناگهانی میتونه بدون هشدار قبلی رخ بده.
⚠️ مهمترین خطراتی که ممکنه سراغ بیمار بیاد:
🔴 افت فشار یا سرگیجه و سقوط → زمینخوردگی برای بیماران قلبی میتونه خیلی خطرناک باشه.
🟠 تپش قلب ناگهانی یا تنگی نفس → ممکنه بیمار فرصت تماس گرفتن با کسی رو نداشته باشه.
🟡 فراموشی مصرف دارو → حتی یک نوبت جا انداختن داروهای قلبی (بهویژه رقیقکنندهها) خطر حمله قلبی یا لخته خون رو بالا میبره.
🟢 درد قفسه سینه → اگر کسی نباشه کمک کنه یا اورژانس خبر کنه، زمان طلایی درمان از دست میره.
راهکارهای افزایش امنیت بیمار قلبی در منزل
برای جلوگیری از این خطرات، خانواده میتونن با چند اقدام ساده محیطی امن و مطمئن برای بیمار بسازن:
⏰ هشداردهنده دارو → استفاده از جعبههای هوشمند دارو یا آلارم موبایل برای یادآوری مصرف دارو.
📞 تماس سریع در مواقع اضطراری → گوشی کنار تخت یا دکمه تماس اضطراری (SOS) همیشه دم دست بیمار باشه.
🚪 ایمنسازی محیط خانه:
جمعکردن فرشهای لغزنده
روشنایی کافی بهویژه در شب
مسیر رفتوآمد بدون مانع (بدون سیم، چهارپایه یا وسایل اضافی)
🪑 تجهیزات کمکی: صندلی محکم نزدیک محل استراحت، نرده یا دستگیره کنار سرویس بهداشتی.
👩⚕️ حضور پرستار خانگی ساعتی یا شیفتی → بهترین راه برای اینکه بیمار طولانیمدت تنها نمونه و در شرایط اورژانسی بلافاصله رسیدگی بشه.
آیا بعد از جراحی قلب نیاز به مراقبت و فیزیوتراپی ویژه هست؟
بله! بعد از عملهای قلبی (مثل بایپس یا دریچه قلب)، توانبخشی و فیزیوتراپی قلبی بخش جداییناپذیر درمانه. این مرحله کمک میکنه:
🌬️ تنفس بهتر بشه و ریهها باز بشن → جلوگیری از عفونت و بهبود اکسیژنرسانی به بدن.
💪 تقویت عضلات ضعیفشده → بدن دوباره قدرت پیدا میکنه و خستگی بیمار کمتر میشه.
🚶♂️ بازگشت تدریجی به زندگی عادی → از نشستن طولانی تا راه رفتن و کارهای روزمره.
🧘 تمرینات ذهنی و آرامسازی → کاهش اضطراب و پیشگیری از افسردگی بعد از عمل.
نمونه تمرینهای توصیهشده برای بیماران قلبی در خانه
⚠️ این تمرینها باید فقط با تأیید پزشک یا پرستار آموزشدیده انجام بشن. هدف این حرکات، کمک به بهبود عملکرد قلب، افزایش توان بدنی و کاهش استرس بیمار در دوره نقاهته.
🟢 تمرینهای تنفسی عمیق
🫁 در جای راحت بنشینید.
از بینی بهآرامی نفس عمیق بکشید (۴ ثانیه).
چند لحظه نفس رو نگه دارید.
از دهان بهآرامی بازدم کنید (۶ ثانیه).
🔸 تکرار: ۵–۱۰ بار در هر نوبت، ۳ بار در روز.✅ فایده: افزایش اکسیژنرسانی، باز شدن ریهها، آرامش اعصاب.
🔵 حرکات کششی دست و شانه
دستها رو بهآرامی بالا ببرید و بعد پایین بیارید.
شانهها رو به جلو و عقب بچرخونید (حرکت دایرهای).
میتونید در حالت نشسته هم این حرکات رو انجام بدید.
🔸 تکرار: هر حرکت ۱۰ بار، ۲ بار در روز.✅ فایده: جلوگیری از خشکی عضلات بعد از عمل و بهبود گردش خون.
🟡 پیادهروی سبک و کنترلشده
از ۳–۵ دقیقه شروع کنید.
در محیط امن مثل راهرو یا حیاط انجام بدید.
بهتدریج هر هفته ۲–۳ دقیقه زمان رو افزایش بدید.
اگر بیمار دچار تنگینفس، سرگیجه یا درد قفسه شد → سریعاً متوقف بشه.
✅ فایده: تقویت قلب، بهبود استقامت بدنی و پیشگیری از لخته خون.
🟣 تمرینات آرامسازی و مدیتیشن ساده
بیمار روی صندلی یا تخت دراز بکشه.
چشمها بسته و تمرکز روی نفس باشه.
میتونید موسیقی ملایم یا قرآن پخش کنید.
تمرکز روی جملههای مثبت مثل: «حالم هر روز بهتر میشه».
🔸 زمان: ۱۰–۱۵ دقیقه در روز.✅ فایده: کاهش استرس، بهبود کیفیت خواب، آرامش روانی.
💡 نکته برای خانوادهها:
بیمار نباید بدون نظارت شروع به ورزش کنه.
زمان، شدت و نوع تمرین باید طبق برنامه فردی باشه.
همیشه یک لیوان آب و گوشی تماس اضطراری کنار بیمار باشه.
⚠️ توجه: این تمرینها باید طبق برنامه متخصص فیزیوتراپی قلبی انجام بشن. انجام خودسرانه یا فشار بیشازحد ممکنه قلب رو تحت فشار بذاره.
مراقبت قلبی در خانه، با خیال راحت!
اگر دنبال پرستار یا مراقب حرفهای برای عزیز قلبیتان هستید، مهدشفا با تیم متخصص و مجرب، کنار شماست. پرستاران و پزشکان متخصص قلب 24 ساعته در خدمت شما هستند.
👉 برای مشاوره فوری، همین حالا تماس بگیرید.
رژیم غذایی برای بیماران قلبی در خانه؛ چی بخورن؟ چی رو حذف کنیم؟
یکی از چیزایی که بیشتر از دارو روی حال بیمار قلبی تاثیر میذاره، نوع غذا و نوشیدنی روزانهشه. خیلی وقتها خانوادهها از سر دلسوزی چیزهایی به بیمار میدن که ظاهرش خوبه، ولی در باطن فشار زیادی به قلب وارد میکنه. این بخش راهنمای خلاصه و کاربردیه که بدونی دقیقاً چی به نفع قلبه و چی باید از سفرهتون کم یا حذف بشه.
چرا غذاهای چرب، شور و سرخشده برای قلب مضرند؟
غذاهای سرخشده و چرب، مثل سمِ بیصدا عمل میکنن! چون:
باعث افزایش کلسترول و گرفتگی رگها میشن
گردش خون رو کند کرده و قلب رو وادار به کار بیشتر میکنن
نمک زیاد هم باعث بالارفتن فشار خون و ورم پاها و شکم میشه (بهخصوص در بیماران با نارسایی قلبی)
پس بهتره مصرف اینها رو تا حد امکان کم کنی:
❌ تهدیگ، فستفود، کلهپاچه، غذاهای سرخشده با روغن زیاد
❌ کنسروها، سوسیسکالباس، خیارشور، ترشی خیلی شور
❌ مصرف دل و جگر، غذاهای حاوی روغن حیوانی یا کره زیاد
👉 بهجاش میتونی از روش بخارپز، آبپز یا گریل استفاده کنی؛ هم سبکتره، هم قلب اذیت نمیشه.
کدوم مواد غذایی به تقویت قلب و کاهش فشارخون کمک میکنن؟
یه سفره ساده ولی هوشمندانه میتونه روند بهبود بیمار رو چند برابر کنه. مواد غذایی دوستدار قلب عبارتند از:
🟢 ماهیهای چرب (مثل سالمون، قزلآلا، تن ماهی کمنمک): سرشار از امگا ۳
🟢 سبزیجات سبزرنگ و تازه: اسفناج، کاهو، جعفری، کلمبروکلی
🍎 میوههای سرشار از آنتیاکسیدان: سیب، انار، پرتقال، انواع توت
🥜 گردو و بادام خام: کمک به کاهش کلسترول بد
🫘 حبوبات پختهشده مثل عدس و لوبیا: جایگزین خوب برای گوشتهای پرچرب
🍚 نان و برنج سبوسدار: فیبر بالا → تنظیم قند و فشارخون
نکته طلایی: وعدههای غذایی بیمار رو کمحجم ولی تعدادشون بیشتر کن تا هم قندخون ثابت بمونه، هم قلب حین هضم خسته نشه.
نمکدان را در کمد پنهان کنید، نه روی سفره!
خیلی از دردسرهای قلبی در خانه از یک چیز ساده شروع میشود: نمک. WebMD میگوید کاهش نمک در غذاهای روزمره، آبنخورده ماندن بدن و حذف غذاهای کنسروی، میتواند تا ۳۰٪ علائم تپش قلب و تنگی نفس را کم کند. توصیه عملی برای خانوادهها: هر بار نمکدان را وسط سفره نمیگذارید، یعنی یک قدم برای سالمتر ماندن عزیزتان برداشتهاید
کنترل دقیق مایعات و وزن برای نارسایی قلبی چقدر اهمیت دارد؟
در بیمارای مبتلا به نارسایی قلبی، هر نیملیتر آب اضافی میتونه تبدیل به ورم و تنگینفس بشه. برای همین:
💧 میزان آب، چای و سوپ حتماً باید طبق تجویز پزشک محدود بشه (معمولاً ۱ تا ۱.۵ لیتر در روز)
⚖️ وزن بیمار باید هر روز صبح قبل صبحانه کنترل بشه
اگر ناگهان ۵۰۰ گرم تا ۱ کیلو اضافه شد → یعنی احتمال احتباس مایع وجود داره و باید به پرستار یا پزشک اطلاع داد
نمک کمتر = آب کمتر در بدن میمونه → قلب کمتر تحت فشار قرار میگیره
رژیم غذایی درست، بهترین کمکیار قلب مریضه؛ خیلی وقتا با تغییر سبک غذا دادن میتونید از خیلی علائم ناراحتکننده جلوگیری کنید.
مهدشفا؛ آرامش بیمار قلبی در منزل
نگران مراقبت از بیمار قلبیتان نباشید! خدمات خانگی مهدشفا با پرستاران آموزشدیده، امنیت و آرامش را به خانه شما میآورد. از خدمات اکوی قلبی تا ویزیت متخصص و فوق تخصص قلب در خانه شما.
👉 همین امروز درخواست خدمات بدهید.
🍎 برنامه غذایی ویژه بیماران قلبی در مهدشفا
تغذیه درست، مثل دارو بخشی جدانشدنی از روند درمان بیماران قلبیه. خیلی وقتها رعایت یا عدم رعایت همین نکات غذایی، سرنوشت درمان رو تغییر میده. به همین خاطر در مرکز مهدشفا ما تنها به دارو و مراقبتهای پرستاری اکتفا نمیکنیم؛ بلکه مشاوران تغذیهای حرفهای کنار تیم پرستاری هستن تا مطمئن بشن بیمار هم از نظر درمان پزشکی و هم از نظر سبک زندگی، در مسیر درستی قرار داره.
🔹 پرستاران ما هنگام مراقبت از بیماران قلبی، بر اساس همین اصول تغذیهای عمل میکنن و خانواده رو هم راهنمایی میکنن تا در خانه وعدههای مناسب برای بیمار آماده بشه.
🔹 این برنامه غذایی طوری طراحی میشه که هم فشار خون و کلسترول کنترل بشه، هم بیمار انرژی کافی برای بهبود و توانبخشی داشته باشه.
🔹 هدف ما اینه که بیمار با غذای ساده، سالم و خوشمزه بتونه روند درمانش رو راحتتر ادامه بده و کیفیت زندگیش بهتر بشه.
در ادامه، برای آشنایی بیشتر شما، یک نمونه برنامه غذایی هفتگی ساده و کاربردی رو آماده کردیم تا تصویری روشنتر از سبک تغذیه بیماران قلبی داشته باشید.
🥗 برنامه غذایی ساده هفتگی مخصوص بیمار قلبی - پیشنهادی مهدشفا
وعدهها کمحجم و متعدد، بدون غذای سرخشده و شور؛ پخت به روش بخارپز/آبپز/گریل. برای طعمدهی از لیمو و سبزی معطر استفاده کنید.
| وعده/روز | شنبه | یکشنبه | دوشنبه | سهشنبه | چهارشنبه | پنجشنبه | جمعه |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| صبحانه | نان سبوسدار + پنیر کمنمک گردو + خیار و گوجه | جو دوسر با شیر کمچرب برشهای موز | نان سبوسدار تخممرغ آبپز (۱ عدد) سبزیخوردن | حلیم جو سبک (بدون کره زیاد) | نان سبوسدار + پنیر کمنمک گردو + سبزی تازه | فرنی با شیر کمچرب دارچین | نیمرو با حداقل روغن زیتون نان سبوسدار سبزی تازه |
| میانوعده صبح | سیب + چند بادام خام | پرتقال یا نارنگی | گردو یا بادام (یک مشت کوچک) | انار یا آب انار طبیعی | گلابی | سیب یا چند برش آناناس | گردو + دوغ کمنمک |
| ناهار | قزلآلای گریل برنج قهوهای سبزیجات بخارپز | خوراک لوبیا چیتی با سبزیجات نان سبوسدار | تن ماهی کمنمک (آبکششده) سالاد سبز نان جو | خوراک نخود و سبزیجات نان سبوسدار | مرغ گریل بروکلی و هویج بخارپز برنج قهوهای | خوراک بامیه/سبزیجات کمروغن مرغ بخارپز | سالمون گریل برنج سبوسدار سالاد اسفناج |
| عصرانه | ماست کمچرب + دانه کتان | اسموتی شیر بادام + توتفرنگی | شیر کمچرب + یک خرما | کشمش + چند بادام | ماست پروبیوتیک + بذر چیا | آبمیوه طبیعی بدون شکر | اسموتی سیب و دارچین با شیر کمچرب |
| شام | سوپ سبزیجات (هویج، کرفس، عدس قرمز) | مرغ آبپز/بخارپز + سبزیجات | عدسی با کمی روغن زیتون | سوپ جو با هویج و جعفری | سالاد سبزیجات تازه + حبوبات | سوپ سبزیجات + نان سبوسدار | خوراک سبزیجات بخارپز + حبوبات |
فشار خون و نبض در خانه چطوری کنترل بشه؟ چه دستگاههایی نیاز داریم؟
یکی از مهمترین کارهایی که باید برای بیمار قلبی توی خونه انجام بشه، چککردن مرتب فشار خون و نبضه. چون خیلی از علائم خطرناک دقیقاً از همین دوتا شروع میشن. با داشتن یه دستگاه خونگی ساده و یاد گرفتن روش کنترل، میتونید قبل از اینکه کار به اورژانس بکشه، وضعیت رو مدیریت کنید.
آموزش کنترل فشار در منزل با دستگاه ساده – مراحل قدمبهقدم
🌿 آمادهسازی قبل از گرفتن فشار
🕔 ۵ دقیقه آرامش: به بیمار بگید روی صندلی راحت بشینه، چند نفس عمیق بکشه و استرس رو کنار بذاره.
🚭 بدون چای، قهوه و سیگار: حداقل نیم ساعت قبل از اندازهگیری، اینا مصرف نشه. چون فشار رو الکی بالا نشون میده.
💧 مثانه خالی: یه نکته ساده ولی خیلی مهمه! پر بودن مثانه باعث میشه عدد فشار دقیق درنیاد.
🪑 وضعیت بدن موقع گرفتن فشار
بیمار روی صندلی بشینه، کمرش به پشتی تکیه بده، پاها صاف روی زمین باشن (روی هم نباشن).
بازوبند فشارسنج رو روی بازوی بدون لباس ببندید، حدود ۲ سانتیمتر بالاتر از آرنج.
دست روی میز یا تکیهگاه باشه، همسطح با قلب.
خیلی مهمه که موقع اندازهگیری حرف نزنه و تکون نخوره.
▶️ مراحل گرفتن فشار خون با دستگاه دیجیتال بازویی
دستگاه رو روشن کنید.
بازوبند خودش باد میشه و دستگاه فشار رو اندازه میگیره.
عدد فشار بالا (سیستول)، فشار پایین (دیاستول) و تعداد نبض روی صفحه میاد.
📒 حتماً این عددها رو همراه تاریخ و ساعت یادداشت کنید. (میتونید دفترچه مخصوص درست کنید یا توی گوشی ذخیره کنید.)
اگر اختلاف فشار بین دو بازو بیشتر از ۱۰ بود، حتماً به پزشک اطلاع بدید.
🩺 آموزش گرفتن فشار با فشارسنج دستی
فشارسنجهای دستی یا همون عقربهای و جیوهای، دستگاههایی هستن که هنوزم خیلی از پزشکها و پرستارها به خاطر دقت بالا ازشون استفاده میکنن. کار با این دستگاه کمی نیاز به تمرین داره، چون علاوه بر باد کردن کاف با دست، باید با گوشی پزشکی (استتوسکوپ) هم صدای رگ رو گوش بدی.
برای گرفتن فشار، بیمار باید حداقل چند دقیقه در آرامش نشسته باشه. خیلی مهمه که بازو همسطح قلب باشه و کاف حدود دو سانتیمتر بالاتر از آرنج بسته بشه. وقتی کاف رو با پمپ دستی باد میکنی، عقربه بالا میره. بعد آروم شروع به خالی کردن هوا میکنی و درست در همین لحظه باید با گوشی گوش بدی.
اولین صدایی که از رگ شنیده میشه، نشونهی فشار سیستولیک (عدد بالا) هست و لحظهای که صدا قطع میشه، همون فشار دیاستولیک (عدد پایین) رو نشون میده. این دو عدد رو باید یادداشت کنی، چون خیلی وقتها برای پیگیری درمان اهمیت داره.
حالا چند نکتهی خیلی مهم برای خانوادهها:
🟢 تمرین باعث میشه دقیقتر بشی؛ اوایل ممکنه صداها رو درست متوجه نشی، ولی کمکم گوشت عادت میکنه.
🔵 محیط ساکت باشه؛ هر صدای اضافی ممکنه باعث بشه صداهای رگ رو گم کنی.
🟠 برای بیماران با ضربان نامنظم (آریتمی)، کار سختتر میشه و بهتره از فشارسنج دیجیتال بازویی کمک بگیری.
🔴 مدل جیوهای بسیار دقیق اما خطرناک هست (به خاطر جیوه)، پس برای خانه بیشتر توصیه نمیشه. مدل عقربهای یا آنروید انتخاب امنتر و مناسبتریه.
در کل، فشارسنج دستی به شرطی که درست استفاده بشه، یکی از دقیقترین روشها برای اندازهگیری فشاره. ولی برای خانوادههایی که آموزش ندیدن یا استرس دارن، معمولاً فشارسنج دیجیتال بازویی انتخاب راحتتر و مطمئنتری محسوب میشه.
⏰ بهترین زمان برای گرفتن فشارخون
⏰ بهترین زمان برای گرفتن فشار خون خیلی مهمه، چون بدن ما در طول روز تغییرات طبیعی زیادی داره. اگر خانوادهها بدونن چه زمانی مناسبتره، هم نتایج دقیقتر میشه، هم پزشک راحتتر میتونه روند بیماری رو پیگیری کنه.
🔵 صبحها، درست بعد از بیدار شدن و قبل از خوردن صبحانه یا مصرف داروها، زمان ایدهآلیه. چون بدن هنوز تحت تأثیر غذا یا دارو قرار نگرفته و عدد واقعیتری نشون داده میشه.
🟢 شب، قبل از خواب هم خوبه فشار چک بشه؛ اینجوری میشه فهمید قلب در پایان روز چطور عمل کرده و آیا فشار شبانه کنترلشدهست یا نه.
🟠 هر زمان بیمار حس خوبی نداره – مثلاً وقتی دچار سرگیجه، سردرد، تپش قلب یا بیحالی میشه – بهتره بلافاصله فشار اندازهگیری بشه. این عددها برای پزشک خیلی ارزشمندن، چون نشون میدن بدن در شرایط واقعی چطور واکنش نشون میده.
🔴 یادتون باشه:بهتره هر بار دو دفعه پشت سر هم فشار گرفته بشه (با فاصله یک تا دو دقیقه) و میانگینش یادداشت بشه.
🌟 نکات طلایی برای خانوادهها
🟢 یه دفترچه خوشگل یا حتی یه تقویم روی دیوار بذارید و نتایج فشار رو توش بنویسید. این کار هم کنترل رو آسون میکنه، هم بیمار حس امنیت بیشتری میگیره.
🟠 دستگاه فشارسنج رو سالی یک بار ببرید تا با دستگاه بیمارستانی مقایسه کنن، مطمئن شید عددها درسته.
🔴 اگر فشار خیلی بالا رفت (بیشتر از ۱۸۰/۱۱۰) یا بیمار همزمان تنگی نفس و درد قفسه سینه داشت، بدون معطلی اورژانس رو خبر کنید.
👨👩👧 این کار نهتنها یه وظیفه پزشکی نیست، بلکه یه جور نشون دادن محبت به عزیزمونه. هر بار که فشارش رو میگیرید و کنارش هستید، انگار دارید بهش میگید: “خیالت راحت باشه، من هواتو دارم.”
حمله قلبی همیشه مثل فیلمها با درد شدید نیست
American Heart Association اشاره میکند گاهی نشانههای هشداردهنده در خانه بهصورت عرق سرد، تهوع یا درد مبهم در فک و کتف ظاهر میشوند و خانوادهها به اشتباه فکر میکنند مشکل از معده یا خستگی است. اگر چنین علائمی را دیدید، تردید نکنید و با اورژانس تماس بگیرید؛ چون تأخیر حتی ۳۰ دقیقه میتواند سرنوشتساز باشد ّین مرگ و زندگی.
انواع دستگاه فشارسنج مناسب خانواده و نحوه استفاده درست
وقتی صحبت از انتخاب دستگاه فشارسنج خانگی میشه، باید بدونیم که هر مدل ویژگیها و محدودیتهای خاص خودش رو داره و انتخاب درست به شرایط بیمار و نیاز خانواده بستگی داره.
فشارسنج بازویی دیجیتال دقیقترین و مطمئنترین گزینه برای استفاده خانگی محسوب میشه. چون بازوبند روی بازو بسته میشه و مستقیماً فشار عروق اصلی رو اندازهگیری میکنه، نتیجهها خیلی قابل اعتمادتر هستن. این مدل برای بیماران قلبی، سالمندان و افرادی که نیاز به ثبت منظم فشارخون دارن بهترین انتخابه. علاوه بر این، بیشتر مدلها حافظه داخلی دارن و میتونن فشارخون چند روز رو ذخیره کنن.
🟢 مزیت اصلی: دقت بالا و کاربری ساده.
🔵 نکته مهم: بازوبند باید دقیقاً متناسب با دور بازو باشه تا خطا ایجاد نشه.
فشارسنج مچی بیشتر برای کسانی مناسبه که دنبال دستگاه کوچکتر و قابل حمل هستن. این مدل سریعتر عدد نشون میده و برای سفر یا استفاده روزمره خارج از منزل خیلی کاربردیه. اما چون باید مچ دقیقاً همسطح قلب نگه داشته بشه، احتمال خطا بیشتره، بهخصوص در افراد بالای ۶۰ سال که رگهاشون سفتتر میشه.
🟡 مزیت اصلی: سبک و راحت برای حمل.
🔴 محدودیت: دقت پایینتر نسبت به مدل بازویی و حساسیت به حالت دست.
فشارسنج جیوهای یا عقربهای همچنان بهعنوان مرجع اصلی در مراکز درمانی استفاده میشه چون دقت بالایی داره. اما مشکل اینجاست که کار کردن باهاش نیاز به مهارت و گوشی پزشکی داره. برای خانوادهها معمولاً انتخاب خوبی نیست، چون استفاده غلط میتونه عدد اشتباه بده و همین باعث نگرانی یا اشتباه در مراقبت میشه.
🟣 مزیت اصلی: دقت بالا در محیط حرفهای.
⚫ محدودیت: سنگین، سختکاربرد و نیازمند مهارت تخصصی.
به طور خلاصه، اگر دنبال دقت بالا هستید، فشارسنج بازویی دیجیتال بهترین انتخابه. اگر حملونقل و سبکی براتون مهمه، فشارسنج مچی میتونه گزینه مناسبی باشه. و اگر به مهارت حرفهای مسلط هستید یا پرستار آموزشدیده در خانواده دارید، فشارسنج جیوهای انتخاب قابل اعتمادیه.
مقایسه انواع دستگاههای فشارسنج خانگی
| نوع دستگاه | 🎯 دقت | 🧑⚕️ کاربری | 📦 حملپذیری | 👨👩👧 مناسب برای | ⚠️ محدودیتها | نکته کلیدی |
|---|---|---|---|---|---|---|
فشارسنج بازویی دیجیتال
پیشنهاد اول | اندازهگیری از شریان بازویی | خیلی ساده یک دکمه + بازوبند | متوسط نیاز به بازوبند | بیماران قلبی، سالمندان، پایش منظم | نیاز به بازوبند مناسب دور بازو | دقیقترین گزینه خانگی؛ دست در سطح قلب باشد. |
فشارسنج مچی
قابل حمل | حساس به ارتفاع نسبت به قلب | ساده اما حساس به وضعیت دست | بسیار سبک مناسب سفر | افراد با بازوی خیلی بزرگ، کاربران در سفر | خطا بیشتر در سنین بالاتر و عروق سفت | در حین اندازهگیری، مچ دقیقاً همسطح قلب باشد. |
فشارسنج جیوهای/عقربهای
حرفهای | مرجع در محیطهای بالینی | نیاز به مهارت و گوشی پزشکی | کمتحرک سنگین/غیر قابل حمل | پزشکان و پرستاران آموزشدیده | نامناسب برای خانوادهها | فقط در صورت تسلط حرفهای قابل توصیه. |
خدمت حرفهای قلبی، مخصوص خانواده شما
با خدمات تخصصی قلب و عروق مهدشفا، روند بهبود بیمارتان را در خانه پیگیری کنید؛ بدون استرس و سردرگمی. تیم ما همراهتان است تا یک روزنه امید و دلگرمی در منزل بسازید.
👉 برای ثبت درخواست، تماس بگیرید.
داروها و مدیریت درمان بیماران قلبی در منزل
خیلی از مشکلات حاد قلبی بهخاطر این بهوجود میان که داروها یا درست مصرف نمیشن، یا سر موقع یادمون میره. حقیقت اینه که کنترل فشار، ریتم قلب و گردش خون بیمار، تا حد زیادی به دقت خانواده در دادن داروها بستگی داره. تو این بخش راهکارهای سادهای بهت میدم که خیالت از این بابت راحتتر باشه.
روش صحیح مصرف داروهای قلبی و جلوگیری از فراموشی
داروها رو توی جعبه یا نظم دهنده هفتگی تقسیمبندی کن (صبح، ظهر، عصر، شب)
یک آلارم گوشی یا ساعت زنگدار برای هر وعده بذار
داروها رو همراه با نام، ساعت، و نحوه مصرف روی کاغذ کنار داروخانه یادداشت کن
اگر بیمار حافظه ضعیفی داره یا تنهاست → بهتره دادن دارو کاملاً زیر نظر پرستار یا یک فرد آگاه در خانه باشه
یادت باشه: داروی قلبی حتی اگر یک بار فراموش بشه، ممکنه فشار یا ضربان قلب رو از کنترل خارج کنه.
عوارض شایع داروهای قلبی و نحوه برخورد با آنها
عوارض داروهای قلبی موضوعیه که خیلی از خانوادهها رو نگران میکنه. اما واقعیت اینه که بیشتر این عوارض، طبیعی و قابلکنترلن و فقط کافیه بلد باشیم چطور باهاشون کنار بیایم. وقتی دلیل یک عارضه رو بدونی، کمتر میترسی و راحتتر میتونی به بیمار کمک کنی.
🔵 قرصهای فشار خون معمولاً ممکنه باعث سرگیجه یا سردی دست و پا بشن. این به خاطر کاهش فشار خون اتفاق میافته. راه ساده برای کنترلش اینه که بیمار بعد از مصرف دارو خیلی آرام از جاش بلند بشه و حتماً در طول روز آب کافی بنوشه.
🟢 رقیقکنندههای خون (مثل وارفارین یا آسپرین) باعث میشن خون دیرتر لخته بشه. عارضهای که خانوادهها زیاد میبینن کبودی روی پوست یا خونریزی لثه هست. این خیلی وقتها نگرانکننده نیست، اما باید دقت کنید: بیمار از مسواک نرم استفاده کنه و موقع شستوشوی دندان یا اصلاح صورت، ضربههای شدید نزنه. اگر خونریزی شدید یا طولانی بود، حتماً با پزشک تماس بگیرید.
🟡 دیورتیکها (ادرارآور) باعث میشن بدن آب اضافی رو دفع کنه. عارضه شایعشون تکرر ادرار و ضعف یا بیحالیه. بهترین ترفند اینه که بیمار این داروها رو صبحها مصرف کنه تا شب مجبور نشه چند بار برای دستشویی بیدار بشه. همین کار از بیخوابی جلوگیری میکنه.
🔴 بتابلوکرها معمولاً برای کنترل ضربان و فشار تجویز میشن. شایعترین اثرشون خستگی یا کند شدن ضربان قلبه. خانواده باید حواسشون باشه: اگر نبض بیمار کمتر از ۵۰ ضربه در دقیقه شد، این موضوع رو به پزشک اطلاع بدن.
خیلی از این عوارض به مرور کاهش پیدا میکنن، اما اگر شدید یا غیرعادی بودن، خودسرانه دارو رو قطع نکنید. همیشه بهترین راه اینه که با پزشک یا پرستار در جریان بذارید.
| دسته دارویی | مثالهای رایج | عوارض شایع | نکات کاربردی |
|---|---|---|---|
| قرصهای فشارخون (ACE/ARB/CCB) | کاپتوپریل لوزارتان آملودیپین | سرگیجه، سردی دستوپا، تورم مچ پا، سرفه خشک. | به آرامی بلند شوید، آب کافی بنوشید. در صورت سرفه شدید با پزشک مشورت کنید. |
| رقیقکنندههای خون | آسپرین کلوپیدوگرل وارفارین | کبودی، خونریزی لثه یا بینی، خونمردگی. | مسواک نرم استفاده کنید. آزمایش INR در وارفارین فراموش نشود. |
| دیورتیکها (ادرارآور) | فوروزماید هیدروکلروتیازید | تکرر ادرار، ضعف، گرفتگی عضلات. | صبح مصرف شود تا خواب بههم نخورد. وزن و ورم پا کنترل شود. |
| بتابلوکرها | متوپرولول آتنولول | خستگی، سرما در اندامها، کندی نبض. | نبض زیر ۵۰ یا سرگیجه شدید → با پزشک تماس بگیرید. قطع ناگهانی ممنوع. |
| استاتینها | آتورواستاتین رزوواستاتین | درد عضلات، افزایش آنزیم کبدی. | درد یا ضعف شدید عضلانی را به پزشک اطلاع دهید. |
| نیتراتها | نیتروگلیسیرین ایزوسورباید | سردرد، گرگرفتگی، افت فشار. | قرص زیرزبانی نشسته مصرف شود؛ درد ماندگار → اورژانس. |
| داروهای ضد آریتمی | آمیودارون دیگوکسین | تهوع، تاری دید، مشکلات تیروئید. | آزمایش منظم طبق دستور پزشک. علائم غیرعادی سریع گزارش شود. |
چه زمانی باید مصرف دارو یا دوز آن را با پزشک هماهنگ کنیم؟
یکی از مهمترین نکاتی که خانوادهها باید بدونن اینه که مصرف دارو باید همیشه تحتنظر پزشک باشه. حتی تغییرات کوچک هم میتونه روی قلب اثر بزرگی بذاره. برای همین، بعضی شرایط هست که به محض دیدنش باید با پزشک تماس بگیرید و هیچوقت به تنهایی تصمیم نگیرید:
🟥 فشار خون غیرعادی: اگر فشار طولانیمدت بالاتر از ۱۴ روی ۹ باشه یا پایینتر از ۹ روی ۶ بیاد، یعنی بدن داره خارج از محدوده ایمن کار میکنه.
🟦 نبض نامنظم یا شدیداً کند/تند: وقتی نبض کمتر از ۵۰ یا بیشتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه بشه، ممکنه قلب درست خونرسانی نکنه.
🟩 علائم هشدار بعد از مصرف دارو: مثل سرگیجه، غش، تنگینفس یا حتی احساس سنگینی در قفسه سینه.
🟨 اشتباه در مصرف: اگر بیمار ناخواسته دوز اضافه خورده یا یک وعده رو فراموش کرده، باید قبل از هر تصمیم با پزشک هماهنگ بشه.
🟪 تغییرات ناگهانی بدن: ورم پاها و شکم یا افزایش سریع وزن (بیش از یک کیلوگرم طی یک شبانهروز) میتونه نشونه جمع شدن مایعات در بدن باشه.
اقدامات فوری هنگام بروز مشکلات قلبی در خانه
اگه بیمار قلبی توی خونه دارید باید برای «اوضاع غیرمنتظره» آماده باشید. خیلی از خانوادهها وقتی حمله قلبی یا تنگینفس ناگهانی اتفاق میفته، از ترس دست و پاشونو گم میکنن. اما یادت باشه: چندتا کار ساده و درست قبل از رسیدن اورژانس میتونه جون عزیزتونو نجات بده.
نشانههای خطرناک حمله قلبی که نباید نادیده بگیریم
نشانههای خطرناک حمله قلبی ممکنه خیلی شبیه علائم معمولی بدن باشن و همین باعث میشه بعضیها اون رو جدی نگیرن. اما حقیقت اینه که هر دقیقه تأخیر میتونه جان بیمار رو تهدید کنه. اگر یکی از موارد زیر رو دیدید، هیچوقت منتظر «بهتر شدن خودبهخودی» نباشید:
❤️ درد یا فشار در قفسه سینه: معمولاً در وسط یا سمت چپ قفسه سینه حس میشه؛ بیمار میگه انگار چیزی روی قلبش سنگینی میکنه یا حس «چنگ زدن» و سوزش داره. این درد میتونه چند دقیقه طول بکشه یا بیاد و بره.
💪 درد منتشرشونده: گاهی درد فقط به قلب محدود نمیمونه و به بازوی چپ، گردن، فک یا حتی پشت کمر تیر میکشه. همین علامت یکی از شایعترین نشانههای حمله قلبیه.
😰 عرق سرد و تهوع: بدن ناگهان شروع به عرق کردن میکنه، بدون اینکه بیمار فعالیتی انجام داده باشه. همراه با اون ممکنه حالت تهوع یا حتی استفراغ هم وجود داشته باشه.
🫁 تنگینفس شدید: بیمار حس میکنه نمیتونه نفس کامل بکشه، حتی وقتی نشسته یا در حالت استراحت قرار داره. این نشونه خیلی خطرناکه چون نشون میده قلب به سختی خون رو پمپاژ میکنه.
🟦 تغییر رنگ پوست و لبها: رنگپریدگی شدید، لبهای آبی یا کبود و سرد شدن اندامها علامت کاهش خونرسانی به بدن هست.
🫀 نبض نامنظم یا شدیداً کند/تند: نبض خیلی ضعیف یا خیلی سریع میتونه همراه با علائم بالا نشونه شروع حمله قلبی باشه.
👉 در این شرایط باید بدون فوت وقت اورژانس 115 تماس بگیرید. تا زمان رسیدن نیروهای امدادی، بیمار رو در وضعیت نیمهنشسته قرار بدید، لباسهای تنگ رو باز کنید و اگر پزشک قبلاً قرص زیرزبانی (مثل نیتروگلیسیرین) تجویز کرده، طبق دستور بهش بدید.
⛑️ به هیچ عنوان نگید «بخواب تا ببینیم چی میشه» یا «یه کم صبر کن»، چون حمله قلبی در چند دقیقه میتونه به سکته و مرگ منجر بشه. خانوادهها باید این علائم رو مثل زنگ خطر فوری جدی بگیرن.
راهنمای قدمبهقدم کمک به بیمار قلبی تا رسیدن اورژانس
راهنمای قدمبهقدم کمک به بیمار قلبی تا رسیدن اورژانس خیلی مهمه، چون چند دقیقهی اول میتونه سرنوشت بیمار رو تعیین کنه. نکته اصلی اینه که شما باید آرامش خودتون رو حفظ کنید و طبق مراحل زیر عمل کنید:
🔴 ۱. بلافاصله با ۱۱۵ تماس بگیرید. حتی اگر مطمئن نیستید که حمله قلبیه، اورژانس باید خبر بشه. وقت رو برای «مشورت با دیگران» یا «امید به بهتر شدن» تلف نکنید.
🟠 ۲. بیمار رو در وضعیت نیمهنشسته قرار بدید. یعنی روی زمین یا تخت بشینه و به بالش یا دیوار تکیه بده. این حالت فشار کمتری به قلب میاره و نفس کشیدن رو راحتتر میکنه.
🟡 ۳. لباسهای تنگ رو باز کنید. یقه پیراهن، کمربند، روسری یا هر چیزی که تنفس رو سخت میکنه، باید شل بشه تا بیمار راحتتر نفس بکشه.
🟢 ۴. داروی تجویزشده رو طبق دستور بدید. اگر پزشک قبلاً قرص زیرزبانی نیتروگلیسیرین داده، یک عدد رو زیر زبانش بذارید. هیچ داروی دیگهای رو بدون تجویز دکتر ندید.
🔵 ۵. علائم حیاتی رو کنترل کنید. هر ۲ تا ۳ دقیقه نبض، فشار خون و سطح هوشیاری بیمار رو چک کنید. اگه بیمار بیقرار شد یا هوشیاریاش کم شد، این اطلاعات برای اورژانس خیلی ارزشمنده.
🟣 ۶. در صورت بیهوشی و نبود نبض، CPR شروع کنید. اگر آموزش دیدید، بلافاصله ماساژ قلبی رو آغاز کنید تا خون به مغز و قلب برسه. اگر آموزش ندیدید، فقط با اورژانس در تماس باشید و طبق راهنمایی تلفنی عمل کنید.
بیمار قلبی نیاز به محبت دارد، نه ترحم!
طبق توصیه NHS UK، احساس امنیت عاطفی و داشتن استقلال در فعالیتهای ساده مثل مسواکزدن یا قدمزدن کوتاه داخل خانه، برای بیماران قلبی در دوران نقاهت بسیار مهم است. هرچقدر محبت و تشویقشان کنید، ولی استقلالشان زیر سؤال نرود، هم روحیهشان بهتر میشود و هم روند بهبودی سریعتر پیش میرود. بهجای دلسوزی زیاد، کنارش باشید و اجازه دهید کارهایش را تا جایی که میتواند خودش انجام دهد
وسایل ضروری که بهتره همیشه در خانه داشته باشید
داشتن یک کیف اورژانسی قلبی توی خونه، مثل داشتن یک بیمهنامهست؛ شاید هیچوقت به کار نیاد، اما همون یک بار استفاده میتونه جان عزیزتون رو نجات بده. برای خانوادههایی که بیمار قلبی دارن، این وسایل ضروریه و بهتره همیشه دمدست باشه:
❤️🩹 دستگاه فشارسنج بازویی دیجیتال
برای کنترل دقیق فشار خون در لحظههای بحرانی. مدل بازویی معمولاً از مچی دقیقتره.
💊 داروهای اورژانسی
نیتروگلیسیرین زیرزبانی برای زمان درد قفسه سینه (فقط طبق تجویز پزشک).
آسپرین ۸۱ میلیگرم: اگر پزشک تأیید کرده، در صورت شک به حمله قلبی میتونه جان بیمار رو نجات بده.
📋 کارت اطلاعات پزشکی بیمار
روی این کارت بنویسید: نام، سن، نوع بیماری قلبی، داروهای مصرفی، حساسیتهای دارویی و شماره پرونده پزشکی (اگر داره). این کارت باید همیشه داخل کیف باشه.
📞 لیست شمارههای ضروری
شماره اورژانس ۱۱۵، پزشک معالج، پرستار و یک نفر از نزدیکان که سریع جواب میده. حتی میتونید این شمارهها رو بزرگ روی کارت بنویسید و بچسبونید به در کیف.
🔋 گوشی همراه شارژ شده + پاوربانک
در شرایط استرس، ممکنه شارژ گوشی زود تموم بشه. یک شارژر یا پاوربانک کوچیک داخل کیف بذارید.
🧤 دستکش یکبارمصرف، پنبه و الکل
برای مواقعی که لازم باشه تماس مستقیم با بیمار رو ایمنتر کنید یا ابزار رو ضدعفونی کنید.
🚑 آموزش CPR برای یکی از اعضای خانواده
حداقل یک نفر در خانواده باید بلد باشه احیای قلبیریوی رو انجام بده. حتی یک ماساژ قلبی درست میتونه چند دقیقه حیاتی رو برای رسیدن اورژانس بخرد.
✅ با آماده بودن همین چند وسیله ساده، ۸۰٪ اضطراب و سردرگمی موقع حمله قلبی کمتر میشه. آمادگی یعنی شما وقت رو برای پیدا کردن دارو یا شماره تلفن از دست نمیدید و فرصت طلایی برای نجات بیمار رو حفظ میکنید.
وقتی سکته قلبی رخ داد، «سرفه مقاوم» چقدر کارسازه؟
بعضی وقتها خانوادهها توی اینترنت میخونن که «سرفه مقاوم» میتونه جلوی سکته قلبی رو بگیره یا کمک کنه بیمار بهتر بشه. مهمه بدونید این روش فقط در شرایط خاص، کوتاهمدت و وقتی بیمار هوشیاره و توانایی سرفه کردن داره میتونه کمی مؤثر باشه. هیچوقت نباید به جای تماس با اورژانس (۱۱۵) یا شروع اقدامات حیاتی مثل CPR بهش تکیه کنید.
برای اینکه کاربردش رو بهتر متوجه بشید، این توضیحات رو در نظر بگیرید:
🔴 چه زمانی قابل استفاده است؟
فقط وقتی بیمار هوشیاره و دردی مثل فشار شدید قفسه سینه حس میکنه.
اگر بیهوش شد یا نفس نداشت → بلافاصله باید CPR شروع بشه.
🟢 چطور انجام میشه؟
بیمار رو در حالت نشسته یا نیمهنشسته قرار بدید، پشتش به جایی تکیه کنه.
یک نفس عمیق بکشه تا ریهها پر بشن.
بلافاصله یک سرفه کوتاه، شدید و محکم کنه؛ طوری که انگار میخواد چیزی رو از گلو خارج کنه.
این چرخه (نفس عمیق → سرفه شدید) هر ۱ تا ۲ ثانیه یک بار تکرار بشه.
🔵 چه کمکی میکنه؟
سرفه باعث میشه فشار داخل قفسه سینه بالا بره و برای چند ثانیه خون به مغز و قلب پمپ بشه.
میتونه کمک کنه بیمار هوشیار بمونه تا اورژانس برسه.
⚠️ چه زمانی باید متوقف بشه؟
اگر بیمار دچار تنگینفس شدید، سرگیجه یا ضعف بیشتر شد.
اگر درد قفسه سینه غیرقابلتحمل شد.
📌 سرفه مقاوم فقط یک روش حمایتی موقت هست. اولویت همیشه اینه که فوری با اورژانس تماس بگیرید ، بیمار رو آرام نگه دارید و برای CPR یا اقدامات حرفهای آماده باشید.
رزرو خدمات مراقبتی و پرستاری موقت / 24 ساعته در خانه برای بیماران قلبی
وقتی صحبت از مراقبت بیماران قلبی در خانه میشه، خانوادهها معمولاً دنبال چیزی فراتر از یک پرستار ساده هستن. کسی رو میخوان که هم بلد باشه فشار و نبض بیمار رو دقیق کنترل کنه، هم علائم هشداردهنده رو بشناسه و در صورت نیاز با پزشک هماهنگ بشه. در کنار اینها، آموزش دادن به خانواده، کمک به فعالیتهای سبک، کنترل رژیم غذایی و حتی آرام کردن بیمار از وظایف اصلی یک پرستار حرفهایه.
واقعیت اینه که تفاوت پرستاری در خانه با بستری در بیمارستان فقط در مکان نیست؛ بلکه توی کیفیت زندگی بیمار و خانواده هم تأثیر مستقیم میذاره. حضور پرستار مجرب در منزل یعنی بیمار در محیط امن و آشنا، بدون استرس رفتوآمد یا اقامت طولانی در بیمارستان، مراقبت علمی و دقیق دریافت میکنه.
چرا خانوادهها به مهدشفا اعتماد میکنن؟
خیلی از خانوادهها تجربه کردن که انتخاب مرکز خدمات پرستاری قابل اعتماد، مسیر مراقبت رو خیلی راحتتر میکنه. مهدشفا سالهاست توی این حوزه فعاله و چند ویژگی داره که اون رو برای خانوادهها متمایز میکنه:
پرستاران متخصص و آموزشدیده که بهطور ویژه برای مراقبت از بیماران قلبی، تنفسی و مزمن آماده شدن.
امکان انجام خدمات تشخیصی در منزل مثل نوار قلب و اکو، که هم خیال خانواده رو راحت میکنه و هم به پزشک اطلاعات دقیقی میده.
همکاری نزدیک با پزشکان متخصص و فوقتخصص؛ یعنی پرستار تنها نیست و در مواقع لازم، پشتوانه علمی و پزشکی محکم داره.
پوشش سریع در تهران و کرج که باعث میشه خانوادهها در شرایط اورژانسی هم معطل نشن.
هزینه منطقیتر نسبت به بستری بیمارستانی در کنار کیفیت مراقبت بالا.
انتخابی که آرامش میآره
در نهایت، تصمیم اینکه بیمار در خانه مراقبت بشه یا در بیمارستان، به شرایط پزشکی بستگی داره. اما وقتی حال بیمار پایدار باشه، پرستاری حرفهای در منزل نهتنها کیفیت زندگی رو بالا میبره، بلکه به خانواده هم اطمینان میده که عزیزشون تحت مراقبتی اصولی و انسانی قرار گرفته.
مهدشفا دقیقاً همین نقطه قوت رو داره: ترکیب تخصص، تجربه و نگاه انسانی به مراقبت. برای همین هم خیلی از خانوادهها، بعد از تجربه همکاری، این مرکز رو مثل بخشی از خانواده خودشون میدونن.
همین الان برای رزرو پرستار یا مراقب در منزل با ما تماس بگیرین و مشاوره رایگان دریافت کنین: 09128505893
سوالات متداول
FAQ
وقتی پای مراقبت از بیمار قلبی وسط باشد، چککردن علائم روزانه مثل یک بیمهنامه است. حتماً فشار خون، نبض، تعداد نفسها، ورم پاها و حتی سطح انرژی عزیزتان را زیر نظر بگیرید. اگر دیدید بیشتر از قبل خسته میشود، با چند قدم نفسنفس میزند یا پاهایش متورم شده، یعنی بدنش دارد هشدار میدهد. این نشانهها را یادداشت کنید و با دکترش مطرح کنید. یادتان باشد پیشگیری همیشه از درمان جلوتر است.
بستگی به وضعیت بیمار داره:
اگر حمله قلبی اخیر، جراحی باز یا نارسایی شدید داشته → زندگی کاملاً تنها مجاز نیست
برای بیماران پایدار با کنترل فشار و نبض، داروی منظم و رژیم غذایی درست → میتونن بخشهایی از فعالیت روزانه رو تنها انجام بدن
🍽 وعدههای کوچک و مکرر بهتر از وعدههای سنگین
🟢 سبزیجات تازه و پخته، میوههای آبدار و حبوبات
🐟 ماهی چرب مثل سالمون یا قزلآلا ۲–۳ بار در هفته
❌ غذاهای پرچرب، سرخشده و شور محدود شود
💧 مصرف مایعات طبق نظر پزشک (۱–۱.۵ لیتر روزانه برای بیشتر بیماران نارسایی قلبی)
🥄 استفاده از روغن زیتون یا کنجد به جای روغن حیوانی
گاهی وقتها علائم حمله قلبی با درد شدید شروع نمیشود؛ ممکن است بیمار ناگهان عرق سرد کند، تنگی نفس بگیرد یا در قفسه سینه و دست احساس سنگینی کند. در این شرایط او را در حالت نیمهنشسته بگذارید، لباسهای تنگ را باز کنید و سریع با ۱۱۵ تماس بگیرید. آرامش خودتان خیلی مهم است. تا رسیدن اورژانس فقط تنفس و هوشیاری را بررسی کنید. اگر قلب ایستاد، باید CPR بلد باشید. اگر بلد نیستید، نگران نباشید؛ مهدشفا آموزش احیای قلبی–ریوی را برای خانوادهها در خانه برگزار میکند.
این موضوع بستگی به شرایط بیمار دارد. اگر وضعیت پایدار است و خانواده میتوانند بهخوبی رسیدگی کنند، شاید نیاز به پرستار دائمی نباشد. اما خیلیها تجربه کردهاند که حضور پرستار مهدشفا خیالشان را بابت داروها، تغذیه و علائم حیاتی راحت کرده است. علاوه بر آن، خانواده فرصت نفسکشیدن و استراحت پیدا میکنند. پرستار حرفهای میتواند خیلی از خطرهای پنهان را زود تشخیص دهد. برای مشاوره و ثبت درخواست رایگان تماس بگیرید 09128505893
استرس و نگرانی میتونه فشار خون و ضربان قلب را افزایش بده، پس کنترلش حیاتی است. راهکارها:
🗣 گفتگوهای کوتاه، صمیمی و دلگرمکننده
🧘 تمرینهای تنفس عمیق یا مدیتیشن ساده در روز
🎵 موسیقی آرامبخش، کتابخوانی یا تماشای فیلم کوتاه
🚶♂️ فعالیت سبک روزانه مثل پیادهروی کوتاه (با اجازه پزشک)
❤️ همراهی خانواده در وعدههای غذایی، ورزش و سرگرمی